Dezynsekcja, Deratyzacja, Dezynfekcja

Sterylizacja, wyjaławianie – jednostkowy proces technologiczny polegający na zniszczeniu wszystkich, zarówno wegetatywnych, jak i przetrwalnikowych form mikroorganizmów. Sterylizacji można dokonać mechanicznie, fizycznie, bądź chemicznie, najczęściej używa się metod fizycznych. Prawidłowo wysterylizowany materiał jest jałowy – nie zawiera żadnych żywych drobnoustrojów oraz ich form przetrwalnikowych.

Dezynfekcja – postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale. Dezynfekcja niszczy formy wegetatywne mikroorganizmów, ale nie w kółko usuwa formy przetrwalnikowe. Zdezynfekowany materiał nie musi być jałowy. Dezynfekcja, w przeciwieństwie do antyseptyki dotyczy przedmiotów i powierzchni użytkowych.

Dezynsekcję można wykonać przez zastosowanie środków fizycznych (para, ogień, gorące powietrze, promieniowanie ultrafioletowe), mechanicznych (wyłapywanie, trzepanie, oczyszczanie), chemicznych (środki owadobójcze) i biologicznych (zwalczanie za pomocą innych organizmów żywych).

Czynniki chemiczne używane do dezynfekcji to: czwartorzędowe sole amoniowe, alkohole, np. alkohol etylowy, alkohol izopropylowy, aldehydy, np. formaldehyd, aldehyd glutarowy, związki fenolowe, np. krezol, rezorcynol, biguanidy, np. chlorheksydyna, związki metali ciężkich, związki halogenowe, jodofory, fiolet krystaliczny, mleczan etakrydyny, utleniacze – nadtlenki, tenzydy.

Im dłuższy jest czas działania i im wyższe stężenie środka dezynfekcyjnego (z wyjątkami), tym większa część drobnoustrojów zostanie zniszczona. Ze względu na to, iż środki chemiczne zwykle nie działają w środowisku suchym, ważny jest również stopień ich wilgotności, co jest szczególnie niezbędne w dezynfekcja powietrza.

Para wodna służy do dezynfekcji wcześniej oczyszczonego sprzętu, odzieży, unieszkodliwiania odpadów. Używa się pary wodnej w temperaturze 100–105 °C pod zmniejszonym ciśnieniem (0,5–0,45 atm). Pary wodnej pod normalnym ciśnieniem używa się do odkażania m.in. wyposażenia sanitarnego.

Wyniki dezynfekcji zależą od trzech czynników. 1 – drobnoustroju – gatunek, liczba, aktywność fizjologiczna. 2 – środka dezynfekcyjnego – właściwości chemiczne i fizyczne, stężenie, czas działania. 3 – środowiska – temperatura, wilgotność, pH, obecność materii organicznej, poziom kationów.

Do dezynfekcji stosuje się metody fizyczne i chemiczne. Czynniki fizyczne używane do dezynfekcji to para wodna oraz promieniowanie.

Tags:

Comments are closed.